PH-1565

Terug naar Cursusaanbod 2009

Terug naar Pathologie/Histotechnologie 2009

Terug naar Proefdierkundige opleiding 2009

Vergelijkende anatomie en embryologie

Hoe ontwikkelt een dier zich vanaf het moment van de bevruchting? Hoe worden de organen aangelegd en gaat dit bij verschillende diersoorten heel anders, of toch globaal hetzelfde? En wat zijn de belangrijkste anatomische verschillen tussen verschillende diersoorten?

Deze en nog vele andere vragen komen allemaal aan bod in de cursus 'Vergelijkende Anatomie en Embryologie'. De cursus is onderdeel van de opleiding om het HBO certificaat Dierproeven ('artikel 12-opleiding' (PH-1566) te behalen, maar is ook uitermate geschikt voor iedereen die zijdelings met proefdierwerk te maken krijgt, betrokken is bij stamcelonderzoek, of om andere redenen meer wil leren over embryologie, anatomie en fysiologie.

Aan de hand van interactieve lessen, practica, zelfstudieopdrachten en demonstraties van embryologische en anatomische modellen, wordt uitgelegd hoe de eerste stadia van embryogenese verlopen, hoe dieren opgebouwd zijn en hoe belangrijke organen ontstaan en werken. Van vissen tot amfibien en van reptielen tot vogels en zoogdieren; ze zullen allemaal in de cursus naar voren komen, al zal het accent sterk liggen op de mens en op dieren die vaak voor het wetenschappelijk onderzoek gebruikt worden, zoals muizen en ratten. De cursus geeft overzicht van hoe organen worden gevormd en hoe die bij verschillende diergroepen van elkaar verschillen. Welke overeenkomsten zijn er tussen het hart van een vis, amfibie, reptiel en zoogdier en waarom loopt de aortaboog bij een vogel gespiegeld ten opzichte van de aortaboog bij een rat of mens? Hoe kunnen we kennis van dergelijke anatomische verschillen gebruiken om tot een goede keuze voor een proefdiermodel te komen? Verder biedt de cursus een uitgebreid practicum 'dissectie van de rat' aan, waarbij niet alleen verschillende orgaanstelsels bestudeerd worden, maar de cursisten ook 'hands-on' informatie krijgen over de meest gebruikte injectieplaatsen en welke venen het meest gebruikt worden voor bloedafname.

Aanvullende cursusinformatie:

De cursus bestaat voor ongeveer de helft uit een theoretisch gedeelte en voor de helft uit een praktijkgedeelte. Tijdens beide delen is er veel interactie en is er ruimte om dieper in te gaan op specifieke vragen van de cursist. De volgende onderwerpen zullen aan bod komen:

Theorie:

• Systematiek: 'stambomenleer'; indeling van het dierenrijk; lichamelijke kenmerken die alle dieren bezitten; kenmerken die alleen 'subgroepen' binnen het dierenrijk bezitten; homologie en analogie; wetenschappelijke naamgeving.
• Embryologie: spermatogenese-/oögenese; typen eicellen; bevruchting. Stadia van embryogenese: klievingen, kiembladvorming, blastulatie, gastrulatie, neurulatie, vorming van de embryonale vliezen. Stamcellen; isolatie van stamcellen bij zoogdierembryo's; totipotentie; pluripotentie, unipotentie.
• Anatomie en Fysiologie: Ligging, bouw en functie van hart- en vaatstelsel, ademhalingssysteem; spijsverteringsstelsel; nieren, geslachtsorganen en zenuwstelsel.

Praktijk:

• Praktijk embryologie: Bestuderen van microscopische preparaten van kippenembryo's; bestuderen van modellen van zoogdierembryo's; apoptose aantonen bij levende kippenembryo's.
• Practicum dissectie rat: Ontleden en bestuderen van de anatomie van de rat. De klieren in de halsstreek, het ademhalingstelsel, hart- en bloedvaten, het spijsverteringskanaal, luchtwegen, het zenuwstelsel en het urogenitale stelsel zullen grondig bestudeerd worden en de verschillende onderdelen zullen gefotografeerd en benoemd worden. Structuren die vaak gebruikt worden voor injecties of bloedafname zullen benoemd worden.
• Practicum hart: bestuderen van de opbouw van het hart van een embryo, vis en zoogdier aan de hand van voorgeprepareerd materiaal.

Studieboek: Anatomy and Dissection of the Rat, Warren F. Walker & Dominique G. Homberger, uitgeverij W.H. Freeman.

Cursusdata: 10, 17, 24 september, 1 en 8 oktober 2009

Lestijden: 09.30 - 15.00 uur

Omvang: 160 SBU

Getuigschrift: certificaat

Inschrijving: vóór 1 september 2009 via het inschrijfformulier

Cursusniveau: HBO

Cursusprijs: € 795,- (met vroegboekkorting € 755,-)